Smetplekken zijn een veelvoorkomend huidprobleem waar veel mensen ooit mee te maken krijgen. Toch weten veel mensen niet precies wat smetplekken zijn, hoe ze ontstaan en wat je eraan kunt doen. Vooral tijdens warme periodes, bij veel zweten of wanneer huidplooien langdurig vochtig blijven, kunnen deze vervelende plekken ontstaan. Ze kunnen jeuken, branderig aanvoelen, pijnlijk zijn en soms zelfs een onaangename geur veroorzaken.
In onderstaand lees je alles over smetplekken: wat ze zijn, hoe ze ontstaan, hoe je ze behandelt en hoe je voorkomt dat ze terugkomen.
Wat zijn smetplekken?
Smetplekken worden in medische termen ook wel intertrigo genoemd. Het zijn rode, geïrriteerde plekken die ontstaan op plaatsen waar huid tegen huid schuurt. Denk bijvoorbeeld aan:
- Onder de borsten
- In de liezen
- Tussen de billen
- In de buikplooi
- In de oksels
- Tussen de tenen
- In de halsplooien
De huid raakt op deze plekken geïrriteerd doordat warmte, vocht en wrijving samenkomen. Hierdoor wordt de beschermlaag van de huid aangetast en ontstaat er een rode, gevoelige plek. Soms kunnen er kleine wondjes, schilfers of kloofjes ontstaan.
Hoe herken je smetplekken?
Smetplekken zijn meestal vrij eenvoudig te herkennen. Veelvoorkomende symptomen zijn:
- Rode of donker verkleurde huid
- Jeuk
- Een branderig gevoel
- Gevoelige huid
- Schilfering
- Kleine wondjes
- Vochtige of nattende huid
- Onaangename geur
- Pijn bij beweging of wrijving
In ernstige gevallen kunnen bacteriën of schimmels zich in de beschadigde huid nestelen, waardoor de klachten verergeren.
Hoe ontstaan smetplekken?
Smetplekken ontstaan meestal door een combinatie van drie factoren:
1. Vocht
Vocht is één van de grootste veroorzakers van smetplekken. Denk aan:
- Zweten
- Niet goed afdrogen na het douchen
- Langdurig dragen van vochtige kleding
- Incontinentie
Wanneer de huid langdurig vochtig blijft, wordt deze week en kwetsbaar. Hierdoor raakt de huid sneller beschadigd.
2. Wrijving
Als huiddelen voortdurend tegen elkaar schuren, ontstaat irritatie. Dit zie je bijvoorbeeld vaak bij:
- Overgewicht
- Grote borsten
- Strakke kleding
- Veel bewegen tijdens warm weer
Door de constante wrijving raakt de huid beschadigd.
3. Warmte
Warme huidplooien vormen een ideale omgeving voor huidirritatie. Hoe warmer het wordt, hoe meer je gaat zweten en hoe groter de kans op smetplekken.
Wie heeft meer kans op smetplekken?
Iedereen kan smetplekken krijgen, maar sommige mensen lopen meer risico:
- Mensen met overgewicht
- Ouderen
- Baby’s met luieruitslag
- Mensen die veel sporten
- Mensen die veel transpireren
- Mensen met diabetes
- Mensen die bedlegerig zijn
Ook mensen die last hebben van overmatige transpiratie of regelmatig vochtige kleding dragen, krijgen vaker last van huidirritaties in huidplooien.
Wat kun je doen tegen smetplekken?
Wanneer je smetplekken hebt, is het belangrijk om de huid zo snel mogelijk rust te geven.
Houd de huid droog
Dit is misschien wel de belangrijkste stap.
- Dep de huid voorzichtig droog na het wassen.
- Gebruik een schone handdoek.
- Draag ademende kleding.
- Verwissel bezwete kleding snel.
Sommige mensen die veel last hebben van vochtige huidplooien of zweetoksels kiezen ervoor om extra aandacht te besteden aan het droog houden van de huid gedurende de dag.
Gebruik zinkzalf
Zinkzalf wordt vaak aangeraden bij smetplekken. Het helpt de huid droger te houden en vormt een beschermende laag tegen vocht. Volgens medische richtlijnen kan dit de genezing ondersteunen.
Draag luchtige kleding
Kies bij voorkeur voor:
- Katoen
- Bamboe
- Andere ademende stoffen
Vermijd strakke kleding die tegen de huid schuurt.
Gebruik gaasjes tussen huidplooien
Wanneer huiddelen voortdurend tegen elkaar aankomen, kunnen gaasjes helpen om vocht op te nemen en wrijving te verminderen.
Behandel eventuele schimmels
Soms raken smetplekken geïnfecteerd met een schimmel. In dat geval kunnen antischimmelcrèmes zoals miconazol of clotrimazol nodig zijn. Als de klachten niet verbeteren, is het verstandig om contact op te nemen met de huisarts.
Welke fouten kun je beter vermijden?
Bij smetplekken worden soms goedbedoelde fouten gemaakt die de klachten juist erger kunnen maken.
Te veel zeep gebruiken
Veel mensen denken dat extra wassen helpt. In werkelijkheid kan overmatig gebruik van zeep de natuurlijke beschermlaag van de huid aantasten. Daardoor raakt de huid juist sneller geïrriteerd.
Krabben
Krabben beschadigt de huid verder en vergroot de kans op infecties.
Strakke kleding dragen
Hierdoor ontstaat extra warmte en wrijving.
Smetplekken Oma Weet Raad
Op Oma Weet Raad worden verschillende huis-, tuin- en keukenmiddeltjes genoemd tegen smetplekken. Veel bezoekers geven aan goede ervaringen te hebben met zinkzalf of Sudocreme, die twee keer per dag op de aangedane huid worden aangebracht. Daarnaast worden talkpoeder, maïzena en babyolie regelmatig genoemd als hulpmiddelen om de huid droog te houden of voorzichtig te reinigen. De algemene rode draad in de tips is het goed droog houden van huidplooien en het verminderen van vocht en wrijving. Daarbij vermeldt de website zelf nadrukkelijk dat deze gebruikerservaringen geen vervanging zijn voor professioneel medisch advies.
Kun je smetplekken voorkomen?
Ja, gelukkig kun je veel doen om smetplekken te voorkomen.
Houd huidplooien droog
Droog na het douchen altijd zorgvuldig:
- Onder de borsten
- In de liezen
- Tussen huidplooien
- In de oksels
Draag ademende kleding
Kies voor luchtige materialen die vocht afvoeren.
Verminder overmatig zweten
Sommige mensen gebruiken hiervoor een deodorant of anti-transpirant. Wanneer je een product kiest, kun je letten op de ingrediënten. Er bestaat veel discussie over aluminium in deodorant, maar voor de meeste mensen zijn deodorants die volgens de Europese regelgeving worden verkocht veilig te gebruiken. Wel kan het helpen om een product te kiezen dat past bij jouw huidtype en mate van transpiratie.
Werk aan een gezond gewicht
Wanneer huidplooien minder tegen elkaar aan schuren, neemt de kans op smetplekken af. Gezonde voeding en voldoende beweging kunnen hierbij helpen.
Gebruik schone handdoeken
Gebruik regelmatig schone handdoeken en washandjes om verspreiding van schimmels en bacteriën te voorkomen.
Wanneer moet je naar de huisarts?
Neem contact op met de huisarts wanneer:
- De smetplekken niet verbeteren
- De huid gaat ontsteken
- Er pus ontstaat
- De plekken erg pijnlijk worden
- Je koorts krijgt
- De klachten steeds terugkeren
Soms is er sprake van een schimmel- of bacteriële infectie die medische behandeling nodig heeft.
Tot slot
Smetplekken zijn vervelend, maar meestal goed te behandelen. Ze ontstaan vaak door een combinatie van warmte, vocht en wrijving in huidplooien. Door de huid droog te houden, luchtige kleding te dragen en de juiste verzorging toe te passen, kun je de klachten vaak snel verminderen. Daarnaast speelt preventie een belangrijke rol: hoe beter je de huid beschermt tegen vocht en wrijving, hoe kleiner de kans dat smetplekken terugkomen.
